به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد تحریری، تولیت مدرسه علمیه مروی تهران، روز جمعه در جلسه درس اخلاق خود با شرح بخش‌هایی از خطبه ۱۹۴ نهج‌البلاغه و تبیین ویژگی‌های منافقان، بر ضرورت شناخت حقیقت نفاق و مراقبت از ایمان تأکید کرد و گفت: قرآن کریم همان‌گونه که ویژگی‌های مؤمنان را بیان کرده، درباره کافران و منافقان نیز هشدارهای متعددی داده است؛ زیرا انسان برای شناخت مسیر درست زندگی و تشخیص موانع رسیدن به سعادت، به روشنگری نیاز دارد.
وی با بیان اینکه نظام آفرینش دارای ظواهر و لایه‌های باطنی است، اظهار کرد: انسان با به‌کارگیری عقل و اندیشه می‌تواند به حقیقت وجود خود و جهان پی ببرد و دریابد که موجودی وابسته به خدای غنی مطلق است و برای رسیدن به کمال و سعادت حقیقی آفریده شده است. خداوند راه رسیدن به این کمال و راهبران آن را نیز برای انسان مشخص کرده است.
استاد تحریری افزود: انسان مؤمن کسی است که این حقیقت را باور می‌کند و علاوه بر اعتقاد به خداوند و مسیر هدایت، به عالم آخرت و ظهور نتایج باورها و اعمال خود نیز ایمان دارد. چنین انسانی برای حفظ ایمان و رسیدن به سعادت تلاش می‌کند و در برابر موانع این مسیر ایستادگی دارد.
وی در مقابل، سطحی‌نگری و اکتفا به ظاهر دنیا را از ویژگی‌های کسانی دانست که حاضر نیستند درباره حقیقت وجود خود و جهان بیندیشند و گفت: گروهی نیز ممکن است در ابتدا آگاهی و ایمانی ظاهری داشته باشند، اما در مواجهه با شبهات و شرایط زندگی، باور عمیقی به خداوند و عالم غیب پیدا نکنند. این افراد در جامعه دینی به ظاهر همراه مؤمنان هستند، اما در باطن اعتقاد و همراهی لازم را ندارند؛ چنین وضعیتی از مصادیق نفاق است.
تولیت مدرسه علمیه مروی با اشاره به اهمیت هشدارهای قرآن درباره منافقان تصریح کرد: در حدود ۱۳ سوره قرآن به موضوع نفاق و ویژگی‌های منافقان پرداخته شده است. این گستردگی نشان می‌دهد که شناخت این جریان و مراقبت از گرفتار شدن در آن اهمیت فراوانی دارد. آیات و روایات در عین حال به مؤمنان هشدار می‌دهند که صرف ورود به مسیر ایمان کافی نیست، بلکه باید به الزامات آن پایبند باشند و در برابر دشواری‌ها مقاومت کنند.
نفاق؛ فاصله میان باور قلبی و اظهار زبانی
وی با اشاره به آغاز سوره منافقون و آیه «إِذَا جَاءَکَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللَّهِ» گفت: منافقان به پیامبر اکرم(ص) اظهار می‌کردند که به رسالت ایشان شهادت می‌دهند، در حالی که خداوند در ادامه می‌فرماید: «وَاللَّهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَکَاذِبُونَ». سخن آنان از نظر محتوای ظاهری درست بود، زیرا پیامبر(ص) فرستاده خداوند است، اما خود گویندگان به آن باور نداشتند.
استاد تحریری با بیان اینکه دروغ تنها بیان یک خبر خلاف واقع نیست، توضیح داد: گاهی فرد بدون آگاهی و از روی ساده‌انگاری مطلب نادرستی را نقل می‌کند، اما گاهی با علم به نادرستی یک موضوع، آن را بیان می‌کند تا دیگران را فریب دهد یا در جامعه التهاب ایجاد کند. دروغ منافقان از نوع دوم است؛ آنان حقیقتی را بر زبان می‌آورند که به آن باور ندارند و از اظهار آن برای گمراه کردن دیگران بهره می‌گیرند.
وی با اشاره به آیه «إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا» بر ضرورت بررسی اخبار پیش از پذیرش و بازنشر آنها تأکید کرد و گفت: انسان نباید هر خبری را بدون تحقیق بپذیرد و به دیگران منتقل کند؛ زیرا این بی‌دقتی می‌تواند هم فرد و هم جامعه را با مشکل مواجه سازد.
منافقان؛ خطرناک‌تر از دشمنان آشکار
تولیت مدرسه علمیه مروی با اشاره به آیه «إِنَّ الْمُنَافِقِینَ فِی الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ» اظهار کرد: قرآن برای منافقان جایگاهی سخت‌تر از دیگر گروه‌های کافر بیان کرده است؛ زیرا آسیب و ضربه آنان به جامعه دینی می‌تواند از دشمنان آشکار نیز بیشتر باشد. منافقی که در باطن اعتقادی به دین ندارد، در ظاهر خود را همراه مؤمنان نشان می‌دهد، اما در عمل برای تضعیف جامعه دینی تلاش می‌کند و حتی ممکن است با دشمنان دین هم‌دست شود.
وی با اشاره به ماجرای عبدالله بن اُبی در صدر اسلام گفت: پیش از ورود پیامبر اکرم(ص) به مدینه، قرار بود عبدالله بن اُبی به‌عنوان رهبر و داور مردم انتخاب شود، اما با تشکیل حکومت اسلامی و گسترش نفوذ پیامبر(ص)، موقعیت مورد انتظار او از میان رفت. از همین رو، هرچند ناچار به اظهار اسلام شد، در باطن با پیامبر و مسلمانان همراه نبود و در برخی مقاطع با دشمنان اسلام ارتباط داشت.
درس‌هایی از جنگ احد؛ ضرورت پایبندی به فرمان رهبری
استاد تحریری با اشاره به ماجرای جنگ احد، آن را نمونه‌ای از پیامدهای دنیاطلبی و نافرمانی در جامعه اسلامی دانست و گفت: در این جنگ، گروهی از مسلمانان با وجود فرمان صریح پیامبر اکرم(ص) مبنی بر حفظ موضع خود در تنگه احد، به طمع جمع‌آوری غنائم جایگاهشان را ترک کردند. همین اقدام زمینه حمله دشمن از پشت سر و وارد آمدن خسارت‌های سنگین به سپاه اسلام را فراهم کرد.
وی افزود: در مقابل، شماری از یاران پیامبر(ص) تا پای جان از ایشان دفاع کردند و در تاریخ اسلام به‌عنوان الگوهای وفاداری و ایستادگی ثبت شدند. این حادثه نشان داد که بی‌توجهی به فرمان رهبری و غلبه خواسته‌های دنیایی می‌تواند جامعه را با آسیب‌های جدی روبه‌رو کند.
تولیت مدرسه علمیه مروی با تأکید بر اینکه شناخت نفاق باید به مراقبت عملی از ایمان منجر شود، خاطرنشان کرد: مؤمنان باید مراقب باشند ایمان تنها در حد اظهار زبانی باقی نماند، بلکه در دل ریشه بدواند و در رفتار و عملکرد آنان آشکار شود. همچنین باید نسبت به نقشه‌های دشمن و زمینه‌های ایجاد اختلاف در جامعه هوشیار باشند و در مسیر حفظ انسجام و ارزش‌های دینی حرکت کنند.
وی در پایان با اشاره به فداکاری یاران پیامبر(ص) در جنگ احد تأکید کرد: معرفت دینی زمانی ارزشمند است که انسان حقیقت را درست بشناسد و در مسیر آن تا پایان ثابت‌قدم بماند؛ چراکه صرف شناخت و ادعای همراهی کافی نیست و پایبندی عملی به ایمان، به‌ویژه در شرایط دشوار، اهمیت اساسی دارد.
انتهای پیام/
نظر شما